Episodi (6)

Sunneti në gjuhën e Pejgamberit - Paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi të - (2/4)

1-  Nga Ebu Mes’udel-Ensarijtransmetohet se: “I Dërguari i Allahut - Paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi të – ka thënë:

«يؤم القوم أقرؤهم لكتاب الله ، فإن كانوا في القراءة سواء فأعلمهم بالسنة، فإن كانوا في السنة سواء فأقدمهم هجرة ... »

«E udhëheq një popull, ai që lexon(di) më shumë Kur’an, e nëse në leximin (memorizimin) e tyre ata janë të njëjtë, atëherë më i dituri prej tyre në Sunnet, e nëse janë në Sunnet të njëjtë, atëherë më i pari në hixhret…»⁽¹⁾.

Ka thënëdijetari i madh Shebijr el-Uthmanij: “Nëse në një popull ka burra që janë të përafërt në dije dhe fe, dhe konkurentë në pikpamjen e të mirës, në mënyrë të tillë që imamlliku (prijësia) të mos kthehen nëpalë me ngatërresadhe konflikte, kërkohet që të kryhen ekspertimet, e të veprohetnë mënyrënsiç e ka përcaktuar hadithi, duke i dhënë përparësi atij që është më lexuesi i Librit të Allahut. Dhe se qëllimi me lexim këtu, është të lexuarit e tij duke ia kuptuar domethëniet dhe dispozitat e tij, ashtu siç ka qenë tradita e sahabëve dhe e të tjerëve përveç tyre prej Selefëve –Allahu qoftë i kënaqur prej tyre -.Ku lexuesit e tyre,ishin dijetarët e tyre, dhe se ata janë përmendur me emërtimin“lexuesit”si në ngjarjen e pusit Mauneh, dhe luftën e Jemames. Por të lexuarit e Librit me tërë kuptimet dhe dispozitat e tij është vështirë të mund të arrihet, përveçse nëpërmjet dijes që është transmetuar nga i Dërguari i Allahut - Paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi të -dhe të njohurit e sunneteve të tij, pasi ai- Paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi të -, është sqaruesi i asaj që i është zbrituratij nga Libri. Ashtu siç edhe dija rreth Sunnetit nuk plotësohet, përveçse me njohjen e Kur’anit, nga ana e marrësit të tij. Dhe se dija mbi Librin dhe njohja e Sunnetit kanë qenë të pandashme, përveçsetek ata që ecnin në rrugën e dijes: ku prej tyre kishte disambi të cilëtdominonte Kur’ani, dhe se atapunonin me të me një punë të shkëlqyer, si Abdullah ibn Abasi apo Ubej bin Ke’ab nga sahabët–Allahu qoftë i kënaqur prej tyre –. E kishteprej tyre disa të tjerë mbi të cilët ka dominuar ngjyra e hadithit, ku preokupimi më i madh për ta ishte angazhimi dhe kujdesi i tyre në njohjen e suneteve, saktësimin e transmetimeve, dhe të kuptuarit e tyre, aq sa hadithi u kthye në profesionin e tyre, të tillë si Ebu Hurejra dhe Ibn Umeri–Allahu qoftë i kënaqur prej tyre -. Kështuqënë qoftë se do ishin në forcë, të njëjtë si këta dy burra, atëherë i jepet përparësi atij mbi të cilin ka dominuar dija rreth Librit. I jepet përparësi Librit mbi të gjitha provat, duke i dhënë përparësi vepruesit me të mbi atë që vepron me diçka ndryshe, si vlerësim ndaj rëndësisë së Librit të Allahut, dhe si nxitje të përfitimit të dijeve të tij, pasi Allahu me të i ngre disa popuj dhe me të i lë(të poshtëruar) disa të tjerë. E nëse do të ishin edhe në njohjen e Librit të barabartë, atëherë shikohet se tek kush prej tyre dominon dija rreth Sunnetit. E nëse do ishin edhe në këtë të barabartë, atëherë shikohet se kush prej tyre është më i hershëm në hixhret…”⁽²⁾.

2-  Nga "Ibn Abasi" - Allahu qoftë i kënaqur prej tyre –transmetohet se ka thënë:

 “I Dërguari i Allahut - Paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi të –iu drejtuar popullin në Haxhin e Lamtumirës, dhe tha:

«إن الشيطان قد يئس أن يعبد بأرضكم، ولكن رضي أن يطاع فيما سوى ذلك مما تحقرون من أعمالكم، فاحذروا، إني قد تركت فيكم ما إن اعتصمتم به فلن تضلوا أبدا : كتاب الله وسنة نبيه»

«Djalli e ka humbur shpresën se do të adhurohet në tokën tuaj, por është i kënaqur që të ndiqet në gjëra të tjera përveç kësaj, prej veprave tuaja që ju i konsideroni të parëndësishme. Kini kujdes! Unë u kam lënë mes jush diçka, që nëse kapeni për të nuk do të humbisni kurrë: Librin e Allahut dhe Sunetin e Pejgamberit të Tij.»⁽³⁾.

3- Nga Uruah transmetohet se ka thënë: “E pyeta Aishen- Allahu qoftë i kënaqur prej saj – dhe i thashë: - Çfarë mendoni rreth fjalëve tëAllahut të Lartësuar:

} إن الصفا والمروة من شعائر الله فمن حج البيت أو اعتمر فلا جناح عليه أن يطوف بهما {[ البقرة :158]

{Vërtetë që Safa dhe Merva(dy kodrat në Meke) janë nga ritet e Allahut, prandaj kush e kryen haxhin nëQabeapo bën Umre, nuk do të ketë gjynah për të nësesillet ndërmjet tyre}[el-Bekare: 158]. –(Se unë) Betohem në Allahun se nuk ka ndokush gjynah që të mos sillet ndërmjet Safa-së dhe Merva-s. Më tha:“Mjerë për ty, nëatë që the o biri i motrës time! Nëse do të kishte qenë ashtu siç ti ia bëre interpretimin, do kishte qenë:“nuk do të ketë gjynah për të nësenuksillet ndërmjet tyre”, por ky ajet u zbrit për Ensarët...dhe se e bëri sunneti Dërguari i Allahut - Paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi të – të sjellurit ndërmjet tyre, prandaj nuk lejohet për dikë që t’a lërë të sjellurit mes tyre.”⁽⁴⁾.

Thotë "Ibn Haxheri", duke komentuar fjalët e Aishes: “…e bëri sunnet i Dërguari i Allahut - Paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi të – të sjellurit ndërmjet Safa-së dhe Merva-s”: Kujdes! Thënia e Aishes:“…e bëri sunnet i Dërguari i Allahut - Paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi të – të sjellurit ndërmjet Safa-së dhe Merva-s”dmth: e bëri farz (obligim) me sunnet, dhe se nuk është për qëllimme të pezullimin e obligueshmërisë së tij – dmth pezullimin e të qenurit farz të këtij adhurimi legjitim –dhe se këtë e mbështet fjala e saj gjendur në Sahihun e Muslimit:“Mos e paça jetën, nuk ia ka plotësuar Allahu Haxhin e as Umren ndonjërit prej jush, nëse nuk sillet mes tyre

(Safa-së e Merva-s)”⁽⁵⁾.

4-  Nga Ebu Seid el’Hudrijtransmetohet:“Dy persona dolën në udhëtim, dhe i zuri koha e namazit, e atyre nuk u gjendej ujë kështu që të dy morën tejemum (pastrim) me dhétë pastër e të mirë dhe u falën. Pastaj e gjetën ujin në kohë. Njëri prej tyre e përsëriti namazin dhe abdesin, ndërsa tjetri nuk e përsëriti. Pasi erdhën tek i Dërguari i Allahut - Paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi të - itreguan atij për këtë, dhe ai i tha atij që nuk e përsëriti:

«أصبت السنة وأجزأتك صلاتك»-«Ia qëllove Sunnetit, e të ka shpërblyer namazi yt»
dhe i tha atij që kishte marrë abdest dhe ishte falur përsëri:«لك الأجر مرتين»-«për ty ka shpërblim dy herë»⁽⁶⁾.

Dhe ka thënë poseduesi i (librit) “el’Merkah”: « Ia qëllove Sunnetit » dmth: …rrugës legjitime e ardhur në Sunnet, që don të thotë se je përputhur me gjykimin legjitim, dhe se kjo “e qëlluar” ishteme përpjekjen e tij, dhe gabimin ialapërpjekses së tjetrit”⁽⁷⁾.

5-  Nga "Xhabiri" - Allahu qoftë i kënaqur me të –transmetohet se i Dërguari i Allahut - Paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi të – e ka ulur në një vit moshën edevesë dhe lopës (për kurban)nga shtatë ⁽⁸⁾.

6-  Nga "Ibn Abasi" - Allahu qoftë i kënaqur prej tyre – transmetohet se  ka thënë: “Nuk ka lënë i Dërguari i Allahut - Paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi të – asnjë Sunnet e që të mos e kem ditur atë, përveç tre gjërave:

a) - Nuk e di nëse lexonte (me zë)në (namazin e) drekë(s) dhe ikindi(së) apo jo?!

b)- Dhe nuk e di se si e lexonte Fjalën e Allahut të Lartësuar:{ وقد بلغت من الكبر عتيا}-{Dhe se unë kam mbërritur në një pleqëri të shtyrë}apo{عسيا}-{të theksuar}?!

c) - Thotë Husejn ibn Abdu-Rrahman, transmetuesi nga Ibn Abbasi: “…dhe e harrova të tretën”⁽⁹⁾.

7-  Nga "Ebu Hurejra" - Allahu qoftë i kënaqur me të – në historinë e idhujtarëve në vrasjene Sahabit të ndershëm Hubejb bin Adijel’Ensarijnë rezistencë, Ebu Hurejra jep mendimin e vet:“Dhe se Hubejbi ishte (i pari) që bëri sunnet (traditë, faljen e) dy rekate(ve)për çdo musliman që vritet në rezistencë.”⁽¹⁰⁾.

E në një transmetim të dytë: “Dhe se Hubejbi ishte (i pari) që bëri sunnet(traditë) për çdo musliman që vritet në rezistencë: namazin (dy rekate).”⁽¹¹⁾.

E në një transmetim të tretë: “…dhe se ishte ipari që e bëri Sunnet(traditë)dy rekate para vrasjes së tij.”⁽¹²⁾.

Ka thënë dijetari i madh el’Kastalanij në lidhje me transmetimin e parë: “Është bërë sunnet vepra e Hubejbit, sepse ai e bëri këtë në përputhje me jetën e ligjthënësit- Paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi të – i cili e preferoi këtë”⁽¹³⁾.

Dhe tha në lidhje me transmetimin e dytë:“Kjo u kthye në Sunnet, pasi ai - Paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi të - e bëri në jetën e tij,dhe e preferoi dhe e miratoi këtë” ⁽¹⁴⁾.

Dhe gjithashtu ka thënë në lidhje me transmetimin e tretë:“Fjala e tij mori forma“i pari që e bëri Sunnet” pasi me Sunnet nënkuptohen thëniet e të Dërguarit të Allahut- Paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi të -, veprimet e tij, dhe situatat e tij, dhe unë përgjigjem se ato të dyja i ka bërë në jetën e tij - Paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi të - dhe i preferoi ato.”⁽¹⁵⁾ 

Është e qartë nga hadithi i mëparshëm i Ebu Hurejres, dhe në historinë e vrasjes së Hubejbit, se fjala “Sunnet”, dhe fjala “Sunne”nënkuptojnë: vepra e legjitimuar që ndiqet në feja.Prandaj nuk është e saktë për një studiues të fik’hut (jurisprudencës Islame) të argumentohet rreth të qenurit sunnet i dy rekateve të namazit para ekzekutimit, me pretekstin se hadithi ka ardhur me shprehjen “Sunne” (e jo “Sunnet”) duke e konsideruar kështu atë namaz të preferuar, pasi gjykimi i të qenurit Sunnet i faljes së dy rekateve këtu është përfituar nga një argument tjetër jashta shprehjes “Sunne” pa asnjë dilemë, e që është pohimi që ia bëri i Dërguari i Allahut - Paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi të –veprës së tij.

E njëjta gjë thuhet edhe në tefsirin (interpretimin) e hadithit nga Xhabiri- Allahu qoftë i kënaqur me të –me nr. (12).

Ndërsa sa i përket hadithit nga Ibn Abbasi- Allahu qoftë i kënaqur me të - me nr. (13) Ai e ka deklaruar qartë se kuptimi i fjalës “Sunne” - apo “Sunnet”- përfshinë: legjislacionet e ndryshme të dispozitave, prej farzit, vaxhibit,Sunnetit, vullnetares, të lejueshmes, dhe madje futnë stilin e tij të veçantë dijen e Ibn Abbasit - Allahu qoftë i kënaqur me të –  duke përfshirë në të gjithashtu edhe ndalesat, prej të cilave na ka ndaluar i Dërguari i Allahut - Paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi të –në lidhje me dispozitat e ndryshme.⁽¹⁶⁾

Kështu që ky kuptim i Sunnetit është bërë i qartë dhe i njohur për këdo që ka hyrë në Islam në lidhje vetë jetën e Pejgamberit - Paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi të -.

 _______________________________________

^{(1) . - Transmetuar nga Muslimi, Libri i namazit, kapitulli:“Më meritori për imamllik”me nr.(1532).}

^{(2) .“Fet’hul-Melhem”(4/20) botuar në: “Darul-Kalem”.}

^{(3) .Transmetoi Hakimi në “el’Mustedrak” (1/93) dhe ka thënë: Me zinxhirë të Saktë, dhe u pajtua me të Dhehebij.}

^{(4) .Transmeton Buhariu, Libri i Haxhit, kapitulli: “Obligimi i Safa-së dhe Merva-s dhe bërja një  nga ritet e Allahut” me nr. (1643), dhe Muslimi, Libri i Haxhit, kapitulli:“Sqarimise Sa’ji (të ecurit) ndërmjet Safa-së dhe Merva-sështë shtyllë pa të cilën nuk pranohet Haxhi përveçse me të” me nr.(3079).}

^{(5) .“Fet’hul-Bari” 3/501.}

^{(6) .Transmeton Ebu Daudi, Librit Pastërtia, kapitulli: “Marrësi i tejmumit, gjen ujë në kohë, pasi është falur” me nr. (338).}

^{(7) .“Mera’atul-Mefatih”(1/350).}

^{(8) .Transmetuar nga Ahmedi në Musned (3/335) me Sened (zinxhir) Hasen(të mirë).}

^{(9) .Transmetuar nga Ahmedi në Musned (1/257) me Sened (zinxhir) Sahih (të saktë).}

^{(10) .Transmeton Buhariu në Librin Xhihadi dhe historitë, kapitulli: “A lejohet të kërkojë njeriu skllavërimin, e kush nuk e kërkon skllavërimin, e kush fal dy rekate përpara vrasjes” me nr.(3045)}

^{(11) .Sahihui Buhariut, Libri i ekspeditave, kapitulli: “(ndiq kapitullin: “Vlera e dëshmorëve të Bedrit”)”me nr.(3989).}

^{(12) .Sahihu i Buhariut, Libri i ekspeditave, kapitulli: “Ekspedita  e Raxhi’a-s,Ra’al-it, dhe Dhekwan-it ...” me nr.(4086).}

^{(13) .“Irshad es-Sarij”(5/165).}

^{(14) .“Irshad es-Sarij” (5/261).}

^{(15).“Irshad es-Sarij” (6/314).}

^{(16) .“Es-Sunnetu-Nebewijeh ue Bejan Medluliha-Sher’ij” (faq.17).}

Add comment